Skip Navigation LinksAnaSayfa > Birimler > Kars Şube Müdürlüğü > Kars Allahuekber Dağları

SARIKAMIŞ ALLAHUEKBER DAĞLARI MİLLİ PARKI

 

JEOLOJİK YAPI

 

Milli Park alanında, en altta Mesozoyik yaşlı Zopik Formasyonu’na ait ofiyolitik kayaçlar, tektonik dokanakla metamorfiklerinin üzerine Kampaniyen-Senoniyen yaş konağında yerleşmişlerdir. Bunları takiben, milli park alanımızda, Senezoyik sistemlerinde yer alan ve daha çok volkanik kayaç lav ve proklastlarından oluşan bir istif yer almaktadır. Bu kapsamda, Zopik Formasyonuna ait ofiyolitlerin üzerine uyumsuz olarak gelen ve dar alanlarda yüzeyleyen Üst Miyosen yaşlı Çamurludağ Andeziti gelir. Birim, yöredeki volkanik faaliyetlerin en yaşlı temsilcisidir. Çamurludağ Andeziti üzerine, Üst Miyosen yaşlı Mescitli Formasyonu ve Yağbasan Üyesi diskordansla gelmektedir. İstif, etüt alanımızda değişik kesim ve alansal büyüklüklerde yüzeyleyen ve birbirlerini uyumsuz olarak üstleyen;  Süphan Volkaniti, Boyalı Andeziti ve Yukarısallıpınar Üyesi, Esenboğaz Volkanitleri, Aynalı Bazaltı, Akpınar Volkaniti ve Karakurt Formasyonu ile devam eder. Kuvaterner yaşlı alüvyon çökelleri ile stratigrafik istif son bulur.

 

FLORA

 

Alanın en önemli özelliği Sarıçam ağaç türünün bu bölgede en yüksek rakımda yayılış göstererek optimal kuruluşta saf sarıçam meşcereleri  oluşturmasıdır. Ülkemizde 2100 - 2200 metre yüksekliklerden sonra başlayan doğal olarak ağaç bulunmayan yüksek dağ basamağında (alpin zon) çayır otları ve bazı ardıç türlerinden oluşan kısa boylu bitki türleri yetişmektedir. Sarıkamış Ormanlarını oluşturan Sarıçam bu bölgede optimum yayılıştadır yani   Alpin zonda en iyi gelişime sahiptir. Kaynak değerlerinden birini oluşturan ormanlık alanlar saf sarıçam  meşceresi ve çam türlerinin arasında çok az miktarda titrek kavak ve adi ardıç türlerinden oluşmaktadır. 

 

FAUNA

Yaban Hayatı bakımından oldukça zengin olan milli parkımız da Balıklar, İki yaşamlılar, Sürüngenler, Kuşlar ve Memeliler gruplarına ait olmak üzere 220 Omurgalı hayvan türünün yaşadığı belirlenmiştir.Milli park alanı ve Ekolojik sınırları içerisinde 6 Tatlı Su Balığı, 7 İkiyaşamlı, 25 Sürüngen, 107 Kuş, 1 Kirpi, 8 Böcekçil, 27 Yarasa, 1 Tavşan, 25 Kemirici, 11 Etçil ve 2 Toynaklı Omurgalı hayvanın varlığı belirlenmiştir. Başlıca yaban hayvanı türleri Boz Ayı (Ursus Arctos),Kurt (Canis lupus),Tilki (vulpes vulpes),sincap (sciurus vulgaris), yaban domuzu( Sus scrofa),Karaca,çil kekliği (Perdix perdix),kartal vb… belli başlı yaban hayvanları yer almaktadır.

 

KULLANIM

 

Sarıkamış Ormanları ile Allahuekber Dağlarını kapsayan 22980 hektar büyüklüğündeki alan 19/11/2004 tarih ve 25618 sayılı resmi gazete de yayınlanarak Sarıkamış Allahuekber Dağları Milli Parkı olarak ilan edilmiştir.

 

İKLİM

 

Milli Park ve çevresi, Doğu Anadolu’nun sert karakterli iklimi ile en soğuk bölgenin içerisinde yer almaktadır.Kışlar uzun ve sert yazları ılımlı hatta serince geçer.En çok yağış Mayıs, en az yağış Ocak ta gözlenmektedir. Milli Park Alanı Karasal İklim özelliği göstermektedir.Sarıkamış Allahuekber Dağları Milli Park sahasında yıllık ortalama sıcaklık 0 – 4 °C arasında değişmektedir. Bu değerler yıllık ortalama sıcaklıklarda Türkiye’nin pek çok yerindeki kış sıcaklıklarından düşüktür.Milli Park alanının Ocak ayı sıcaklıkları -10 ile    -15 °C arasında değişmektedir. Sarıkamış Allahuekber Dağları Milli Parkında yaz sıcaklıkları çok yükselmemekte ve 20 °C altında kalmaktadır.

 

 

KAYNAK DEĞERLERİ

 

Sarıkamış’taki Tarihi Milli Park alanının iki kaynak değeri bulunmaktadır. Bunlardan birincisi; Sarıçam ağaç türünün bu bölgede en yüksek rakımda yayılış göstererek optimal kuruluşta saf sarıçam meşcereleri oluşturması, ikincisi ise Allahuekber Dağlarında 1914 – 1915 yıllarında Sarıkamış Harekatı olarak bilinen harekatta yaklaşık 90 bin Türk Askerinin donarak öldüğü Şehitlik abidelerinin bulunmasıdır. İkinci kaynak değeri de alanın doğal kaynak değerleridir. Ülkemizde 2100 – 2200 metre yüksekliklerden sonra başlayan doğal olarak ağaç bulunmayan yüksek dağ basamağında (alpin zon) çayır otları ve bazı ardıç türlerinden oluşan kısa boylu bitki türleri yetişmektedir. Milli Park olması teklif edilen Sarıkamış Ormanlarını oluşturan Sarıçam bu bölgede optimum yayılıştadır yani Alpin zonda en iyi gelişime sahiptir. Kaynak değerlerinden birini oluşturan ormanlık alanlar saf sarıçam meşceresi ve çam türlerinin arasında çok az miktarda titrek kavak ve adi ardıç türlerinden oluşmaktadır. Alanın yaban hayatı da oldukça zengindir.   

 

 

 

 

 

 

ULAŞIM

 

Milli Park, Kars ili merkesine 50 km. Erzurum İli’ne 135 km uzaklıktadır.

 

SARIKAMIŞ ALLAHUEKBER DAĞLARI MİLLİ PARKI İLE İLGİLİ BİLGİLER

 

 

1.    Alanın genel tanıtımı (Fiziki ve coğrafi) :

 

Allahuekber Dağları Milli Parkı, Doğu Anadolu Bölgesi, Erzurum ili ile Kars’ın Sarıkamış ilçesi sınırları arasında yer almaktadır.Kars’a 50 km mesafededir.Denizden yüksekliği (rakım), 2.000-3.000  metre arasındadır.

 

Sarıkamış Allahuekber Dağları Milli Parkı’nda Sarıkamış İlçesine Bağlı Kızılçubuk Köyü bulunmaktadır. Ancak köy 1999 yılında boşaltılmış ve tüzel kişiliği sona erdirilmiştir. Köyde herhangi bir nüfus bulunmamaktadır.Erzurum Şenkaya ilçesine bağlı Kaynak Yaylasında sürekli bir nüfusun bulunduğu tespit edilmiştir. Bu yayla Milli Parkın dışında, hemen batısında yer alan Kaynak Köyü’nün yaylasıdır. Kaynak Yayla’da kış mevsiminde 10-11 hane ve yaklaşık 20-25 kişi bulunmaktadır. Yazın bu rakam 40-50 hane ve yaklaşık 150 kişiye yaklaşmaktadır.Milli Park Alanı yakınında bulunan köylerin temel ekonomik faaliyeti tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır.Park Alanı içinde bulunan yaylalar özellikle yazın hayvancılık amaçlı olarak kullanılmaktadır.

 

Milli Park Alanı Topoğrafik açıdan 2000 m ile 3000 m arasında değişen yükseklik kuşaklarına sahiptir. Park alnının en düşük kesimi Kuzey batıda yer alan Başköy tarafındadır bu kesimde yükseklik yaklaşık 2050 m’dir.Alanın en yüksek noktası Milli Park’ın kuzeyinde yer alan Allahuekber Tepe’dir bu kesimde yükseklik 3120m’ye ulaşmaktadır.Parkın geneli 2300-2600 m civarında değişen  bir yüksekliğe sahiptir. Bu alanlar Park genelinin  yaklaşık % 70’lik kesimini oluşturmaktadır.

 

2.        Alanın ulusal ve uluslar arası statüleri :  ,

 

Sarıkamış Ormanları ile Allahuekber Dağlarını kapsayan 22980 hektar büyüklüğündeki alan 19/11/2004 tarih ve 25618 sayılı resmi gazete de yayınlanarak Sarıkamış Allahuekber Dağları Milli Parkı olarak ilan edilmiştir. 

 

3.    Alana ait Flora bilgileri :

 

Alanın en önemli özelliği Sarıçam ağaç türünün bu bölgede en yüksek rakımda yayılış göstererek optimal kuruluşta saf sarıçam meşcereleri  oluşturmasıdır. Ülkemizde 2100 - 2200 metre yüksekliklerden sonra başlayan doğal olarak ağaç bulunmayan yüksek dağ basamağında (alpin zon) çayır otları ve bazı ardıç türlerinden oluşan kısa boylu bitki türleri yetişmektedir. Sarıkamış Ormanlarını oluşturan Sarıçam bu bölgede optimum yayılıştadır yani   Alpin zonda en iyi gelişime sahiptir. Kaynak değerlerinden birini oluşturan ormanlık alanlar saf sarıçam  meşceresi ve çam türlerinin arasında çok az miktarda titrek kavak ve adi ardıç türlerinden oluşmaktadır.Kuşburnu (rosa canina),  Kuş Üzümü (Sorbus aria)  vb..türlerde yer almaktadır.

 

4. Alana ait Fauna bilgileri :

 

Yaban Hayatı bakımından oldukça zengin olan milli parkımız da başlıca yaban hayvanı türleri Boz Ayı (Ursus Arctos),Kurt (Canis lupus),Tilki (vulpes vulpes),sincap (sciurus vulgaris), yaban domuzu( Sus scrofa),Karaca,çil kekliği (Perdix perdix),kartal vb… belli başlı yaban hayvanları yer almaktadır.

 

5. Alana ait Ekosistem bilgileri :

Sarıkamış Allahuekber Dağları Milli Parkı’nda 2 Sınıfta ekosistem görülmektedir.Karasal Ekosistem kendi içerisinde Orman Ekosistemi, Otsu Ekosistem ve Çıplak Ekosistem; Sucul Ekosistem ise Göl Ekosistemi ve Akarsu Ekosistemi şeklinde iki alt ekosistem olarak ayrılmaktadır.Kuzey, güney ve güney batı kesimlerindeki alpin steplerin bulunduğu otsu ekosistem özelliğindeki alanlar toplam alanın %68’ini; orta ve doğu kesimlerinde yoğunlaşan Sarıçam (yetiştirme alanları dahil), Titrek Kavak ve Huş ağaçlarının bulunduğu orman ekosistemi toplam alanın %25’ini oluşturmaktadır. Tarım alanları %5’lik bir paya sahiptir.

 

6. Alanın temel peyzaj öğeleri :

 

Allahuekber Dağları Milli Parkı, Kars’a 50 km. Sarıkamış İlçesi’ne 1,5 km mesafede olmasının yanı sıra, insanların eğlenmesine, dinlenmesine ve kısa süreli tatil yapmasına, ayrıca bilimsel ve eğitsel amaçlı çalışmalara olanak veren kültürel kaynak değerlerine sahiptir.

 

 

 

 

 

 

7. Alana ait arkeolojik ve tarihsel değerler :

22 Aralık 1914’de başlayarak 18 Ocak 1915’de sona eren harekat 90 000 şehidin verilmesi ile sonuçlanmıştır (bu değer çeşitli kaynaklarda farklılıklar göstermektedir.).Enver Paşa Komutasındaki ordu Rusları Anadolu’nun doğusundan söküp atarak Kafkasya’ya ilerlemeyi amaçlamaktadır.Ordunun yeterli hazırlığı yapamaması silah ve donanım yetersizlikleri, harekat sırasındaki taktiksel hatalar ve arazi ve iklim koşulları harekatın başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olmuştur.

8. Alanın ekoturizm açısından önemi ve alanda yapılabilecek ekoturizm faaliyetleri :

 

Allahuekber Dağları Milli Parkında özellikle Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğümüzün izniyle Şube Müdürlüğümüz ve Kuzey Doğa Derneği ile birlikte fotokapan ve videokapan faaliyetleriyle yaban hayatını gözlem çalışması yapılmakta ve bu yaban hayvanları kayıt altına alınmaktadır.

 

 

9. “Alana gitmişken bunları yapmadan dönmeyin” başlığı altında alanda yapılabilecek faaliyetler:

 

a) Saf Sarıçam ağaç toplulukları yanında doğanın eşsiz güzellikleri arasında yürümeden

b) Yaban Hayvanlarını gözlemeden geri dönmeyin.

 

10. Ziyaretçiler alanın korunmasında nasıl katkı sağlayabilirler ?

 

Milli Park Alanına gelen ziyaretçiler, alanın korunmasında en büyük katkıyı, alanda bulunan canlı (bitki ve hayvan) ve cansız varlıklara zarar vermemek ve çevreyi temiz tutmanın yanında, piknik ateşlerinin tam olarak söndürülmemesinden ve çevresini temiz tutmakla sağlayabilirler.   

 

11. Alana ulaşımın nasıl ve hangi koşullarla yapılabileceği ve alanla ilgili iletişime geçmek isteyenler için alanın irtibat bilgileri :

 

Allahuekber Dağları Milli Parkına gelmek isteyen ziyaretçiler, Kars il Merkezinden 50 km.A Sarıkamış ilçesinden 1.5 km ve Erzurum İline  150 km uzaklıkta olduğunu bilmeleri yeterlidir.

 

Alanla ilgili iletişime geçmek isteyenler ise, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Erzurum 13. Bölge Müdürlüğü Kars Şube Müdürlüğüyle irtibata geçebilirler.İletişim numarası 0-474-212 58 00’dır.